VietNam Town, di sản cho đời sau

Nguyễn Thị Mai Vi

(ngày 19-5-2007 on Viet Tribune)

Anh Tư Triều Thành và Dự Án Việt Nam Town
tại San José.

Trên chương trình phát hình của đài NBC11 vào lúc 10 giờ 09 tối Thứ tư 21 tháng 3, năm 2007, nữ phóng viên Vicky Nguyễn của đài, đã nói về ông Tăng Lập Thành: “Di cư đến Hoa Kỳ 32 năm về trước, ông Tăng cùng vợ và cô con gái duy nhất vừa lên 6 chỉ có vỏn vẹn một bộ quần áo đang mặc trên người.”

Được bảo trợ bởi một nhà thờ, như nhiều người Việt Nam ở thế hệ đầu tiên khác đặt chân lên đất nước tự do, công việc đầu tiên của ông là lau dọn những cơ sở thương mại ban đêm và là một người cai trường.
“Chúng tôi làm việc cực khổ, tiết kiệm từng đồng cắc và xây dựng đời sống căn bản cho chính mình. Nhưng, quan trọng hơn cả là tôi muốn để lại một cái gì đó cho thế hệ tương lai, nhìn vào, để các con cháu sau này biết về đời sống cha ông của chúng trước đó.” Ông Tăng Lập Thành tâm sự.

Ông rời bỏ miền đất ấm phương nam Orange County, mang gia đình ngược lên miền bắc. Cần cù và tiết kiệm, không bao lâu sau, gia đình ông đã đủ sức để mua căn nhà đầu tiên của mình trên đất tạm dung. Ông mở 2 rạp chiếu phim Trung Hoa mang tên Triều Thành Theatres từ 1979 đến 1985. Với sự quan sát nhạy bén, nhận biết số đông người Việt Nam tại miền Bắc California còn yếu kém về ngôn ngữ bản xứ, không theo kịp những tin tức thiết thực trên báo chí, truyền thanh, truyền hình cần có một tờ báo ngôn ngữ mẹ đẻ như một phương tiện thông tin, cây cầu nối họ với đời sống bên ngoài, ông Tăng Lập Thành thế chấp căn nhà của mình để lấy tiền làm tờ báo tiếng Việt tại vùng vịnh. Tờ báo mang tên Triều Thành vì mục đích chính là để quảng cáo phim cho rạp hát. Lúc đó không có báo chí ở San José, cho nên tất cả các cơ sở thương mại khi muốn khai trương đều nhờ báo Triều Thành quảng cáo dùm. Triều thành là báo quảng cáo được thân chủ ưa chuộng nhất trong những năm đầu 1980. Khoảng năm 1981 báo Dân Tộc do ông Hà Túc Đạo chủ trương mới phát hành. Một năm sau đó, báo Thằng Mõ ra đời. San José những năm đầu thập niên 80, chỉ có ba tờ báo, Triều Thành được coi như là “anh Cả” có nhiều trang và nhiều quảng cáo nhất. 1985, sau khi đóng cửa rạp hát chiếu phim tàu, ông thành lập công ty nhập cảng phim bộ Trung Hoa, Đài Loan, Hồng Kông, Đại Hàn qua Mỹ và chuyển âm lồng tiếng Việt vào cho những người Việt tại khắp nơi trên thế giới mua xem. Ông vẫn giữ tờ Triều Thành và tiếp tục phát hành đều đặn với 320 trang một số báo. Triều Thành là tờ báo tiếng Việt in bìa cứng màu đầu tiên ở San José. Công việc thuơng mại của ông tập trung vào hãng phim chuyển âm mang tên Vietnam International Video. Ông hoạt động trong rất nhiều ngành nghề: truyền thông, phim ảnh và là một nhà đầu tư địa ốc nổi tiếng trong cộng đồng Việt Nam nhưng việc thành lập hãng phim chuyển âm mang đến cho ông niềm vui, sự hãnh diện và tâm đắc nhất. Ông giải thích: “Phần lớn trẻ em ở nước ngoài, thế hệ thứ hai thuộc lứa tuổi 35 trở lại, trong đó có nghị viên Madison Nguyễn xác nhận nói và hiểu được tiếng Việt dù không được thông thạo như những người trưởng thành ở Việt Nam là nhờ xem phim chuyển âm của Triều Thành. Có một số gia đình Việt Nam thế hệ thứ nhất cho biết con cái của họ nói giỏi tiếng Việt là nhờ ban đêm, sau khi học bài và làm bài tập của trường đã ngồi quây quần với ông bà cha mẹ để xem những bộ phim nhiều tập chuyển âm tiếng Việt này. Và hiện nay, khi nhiều người lớn tuổi từ Việt Nam sang đoàn tụ gia đình với con cháu, niềm vui duy nhất của các ông bà là có phim để xem ở nhà ban ngày, khi con cháu đi học, đi làm.
Ông kết luận: “Có ai còn nhớ câu tiếng Việt còn, văn hoá còn và tình yêu nước Việt còn không?”

Như người Mỹ có câu “con chim nào dậy sớm, sẽ bắt được những con sâu béo mập”, năm 1998 người Việt Nam bắt đầu được giấy chiếu khán vào nước Mỹ qua hình thức nhân đạo hay xum họp gia đình tạo cho mảnh đất California thành nơi đất lành chim đậu. Ông Tăng Lập Thành đã có dự kiến làm sao có thể gom lại những thương nhân Việt Nam trong một trung tâm thương mại riêng. Hai năm sau, sự mong muốn của ông đã thành. Grand Century Mall, khai trương, và hiện nay có 77 cửa hàng được cho thuê cộng thêm 12 gian hàng nhỏ để bán thức ăn. Người bản xứ biết đến ông qua cái tên trên giấy tờ Tăng Lập Thành, nhưng người Việt Nam quen biết, làm ăn với ông gọi ông “anh Tư Triều Thành”. Những người thuê mướn các cửa hàng trong Grand Century Mall hoặc những khách hàng đi mua sắm, ăn uống trong khu thương mại này, thỉnh thoảng vẫn gặp được một người trung niên, tầm thước, khoan thai và luôn luôn mĩm cười hoà nhã với mọi người. Người trẻ thế hệ thứ hai thứ ba gọi ông là “chú Tư” hoặc “bác Tư”, những người đồng trang lứa thân mật bắt tay chào hỏi “anh Tư”, không ai có thể bắt gặp nơi ông sự hãnh tiến của một người thành công.
“Early Bird” không ngừng ở đó. Sau hơn 30 năm luồng sóng người Việt tị nạn đã định hình. Năm 2005, công ty TWN mua lại mảnh đất kế bên Grand Century Mall. Dự án Việt Nam Town định hình từ đó. Cơ hội thành công ở đất Mỹ không khó nếu người ta có sáng kiến và cần cù. Sự thành công như một cái bánh, một người ăn không hết, chia ra nhiều miếng cho mọi người cùng hưởng. Tâm lý người Việt Nam cũng như những người dân Á châu khác, làm chủ căn nhà cũng như cửa hàng thương mại của mình là điều mơ ước của phần lớn những người đang sống trên đất Mỹ.
“Tôi là người làm thương mại, tôi có gia đình, con, cháu, tôi hiểu được tâm lý của dân tộc tôi”, ông Tăng Lập Thành nói. “Phần lớn ai cũng muốn tự mình làm chủ cơ sở buôn bán của mình suốt đời và để lại cho con cái về sau, ít có người muốn trả tiền thuê.” Trên miếng đất rộng 20 mẫu tây trên đường Story, ông dự định sẽ xây một trung tâm thương mại rộng 300,000 square foot gồm 256 cửa hàng dành cho văn phòng hoặc bán lẻ. Không như những trung tâm thương mại khác, ViệtNam Town sẽ là nơi mà mỗi chủ nhân sẽ mua đứt cửa hàng của mình chứ không phải thuê lại. San Jose là thành phố có nhiều người Việt định cư nhất trên toàn thế giới. Gần 90,000 dân số của cộng đồng người Việt cần có một trung tâm thương mại gần gũi với tính cách Việt Nam. Tuy nhiên, ông muốn khu thương mại này cũng sánh vai cùng sự sang trọng và tân tiến của Santa Row. Mỗi cửa hàng khoảng 1,000 square feet, cùng với bãi đậu xe với 5 tầng sẽ là một nơi để cho người Việt Nam hãnh diện. VietNam Town dự định sẽ hoàn tất vào những tháng đầu năm 2008.
Cô Đoan Trang, một nhà địa ốc uy tín trong cộng đồng Việt Nam cũng đã đặt mua một căn giá $450,000. “Tôi không muốn phải tốn tiền thuê mướn văn phòng nữa”, cô cho biết. “Người Việt Nam chúng tôi làm việc rất cần cù. Đầu tiên, chúng tôi phải làm chủ căn nhà, sau đó là ra làm thương mại và sau cùng làm chủ một toà building.”
Nghị viên Madison P. Nguyễn, người nữ nghị viên gốc Việt đầu tiên của thị xã San José rất quan tâm và ủng hộ dự án ViệtNam Town. “Đã qua bao nhiêu năm, người Mỹ gốc Việt cần có một trung tâm thương mại như vậy.” “Người Việt chúng tôi bỏ xứ ra đi với hai bàn tay trắng để xây dựng lại tương lai. Khi đến đây, chúng tôi đã mất hết tất cả, chúng tôi rất nghèo. Dự án này tốn rất nhiều tiền và cũng có nhiều rủi ro” cô tuyên bố với ký giả Katherine Conrad của tờ Mercury News “Tôi rất vui khi nhìn thấy chú Tăng Thành Lập đã nghĩ đến chuyện xây Việt Nam Town. Đây là một di sản để lại cho đời sau. Chúng tôi đến đây không có gì trong tay và sau này nhìn thấy Việt Nam Town, chúng tôi hảnh diện vì những gì chúng tôi đã tạo được”. Cô muốn ghi công thế hệ đầu tiên của người Việt Nam đặt chân đến đất nước này đã làm khu vực đầy bụi bặm, cũ kỹ và những kho hàng trở thành khu thương mại trù phú.
Ông Tăng Thành Lập cho biết, hai bên đường của những con đường nhỏ trong khu Việt Nam Town sẽ có những bồn hoa, những nơi cho khách ngồi chơi cùng gia đình, nơi đó ông sẽ trồng các loại hoa và cây cảnh gợi nhớ đến quê hương Việt Nam. Sẽ có những hàng đào và mai nở hoa thắm tươi vào ngày Tết, sẽ có những hàng dừa rũ lá xanh. Ngoài ra, ông đã nạp những bản vẽ cho city để xin treo dọc theo đường Story những banners có hình ảnh tượng trưng cho ba miền yêu dấu của nước Việt mến yêu: Chùa Một Cột, Chùa Thiên Mụ và chợ Bến Thành.
Trong cuộc phỏng vấn dành riêng cho Việt Tribune, ông Tăng Thành Lập cho biết: “Việt Nam Town là dự án tôi dành cho những người đã rời Việt Nam tìm đến đất nước Hoa Kỳ tình nguyện làm việc cần cù không ngại gian khổ mong xây dựng cuộc sống mới tốt đẹp hơn cho bản thân mình và gia đình. Những năm tháng đầu tiên nơi nước người tôi cũng đã trải qua cuộc sống gian khổ như vậy. Làn sóng thuyền nhân tị nạn đầu tiên không thành công được nhiều. Họ không tài sản và phải làm việc đầu tắt mặt tối. Việt Nam Town là một bằng chứng cho thế hệ thứ hai, thứ ba của người Việt, được sinh ra, trưởng thành trên đất nước này thấy được sự cố gắng của bậc ông bà cha mẹ.”
Chẳng những người Việt Nam thích thú với Việt Nam Town, ngay cả người bản xứ cũng bày tỏ sự ủng hộ của mình. Robert Kieve của đài KLIV CNN 1590 Silcon Valley News đã lên tiếng hưởng ứng. Ông cho biết ông vô cùng hân hoan khi thấy cộng đồng Việt Nam đã biến khu vực này trở nên sống động và giàu có hơn. Họ đã làm cho San José tốt đẹp thêm lên. Ông hy vọng khu vực Story Road nơi có văn phòng của KLIV và KRTY sẽ sớm được kêu là Khu Thương Mại Việt Nam.
Ông Tăng Thành Lập, ông Tư Triều Thành của cộng đồng Việt Nam không những là con chim đầu đàn dậy sớm kiếm thức ăn cho riêng mình mà còn thơm thảo cất tiếng hót đánh thức cả đàn chim cùng đi với mình để tìm được những hoa quả ngọt của đời.